15 listopada, 2011
Wiem… wiem, ten blog niby jest o grach zwiÄ…zanych z sieciowÄ… rozrywkÄ…, z MMo, z graniem po kablu i tak dalej. Ale… cóż, czego siÄ™ nie robi dla serii, bez której ten blog nie byÅ‚by taki, jaki jest. MaÅ‚o czytelników wie, że „protoplastÄ…” tego bloga, wiele wiele lat temu byÅ‚a strona w HTMLu na temat gry The Elder Scrolls II: Daggerfall. WiÄ™c i hoÅ‚d nieco omijajÄ…c głównÄ… tematykÄ™ zÅ‚ożyć trzeba…
A byÅ‚y to czasy, zaprawdÄ™ powiadam Wam, czytelnicy drodzy, zaprawdÄ™ ciekawe, gdy wÅ‚aÅ›nie nadchodziÅ‚a trzecia część sagi, nazwana Morrowind. Åšwiat oszalaÅ‚, a ja nie Å›miaÅ‚em siÄ™ przeciwstawiać woli bogów i również daÅ‚em siÄ™ wciÄ…gnąć w niesamowity klimat Vvardenfell. Kilka tygodni później, zaczÄ…Å‚em posiadać pierwsze tajniki HTML, nastÄ™pnie PHP, parÄ™ miesiÄ™cy później powstaÅ‚a moja pierwsza w peÅ‚ni profesjonalna strona o serii The Elder Scrolls. Nieco później pojawiaÅ‚y siÄ™ plotki o Oblivion, powstaÅ‚y KsiÄ™gi Tamriel, za czasów Å›wietnoÅ›ci i popularnoÅ›ci części IV… z czasem jednak ta strona pogrążyÅ‚a siÄ™ w cieÅ„, a moje zapÄ™dy skierowaÅ‚y siÄ™ na stronÄ™ ogółem o grach RPG – na StrefÄ™ RPG istniejÄ…cÄ… po dziÅ› dzieÅ„. W kilka lat po wydarzeniach z KsiÄ…g Tamriel powstaÅ‚ ten blog…
… czyli Å›miaÅ‚o można powiedzieć, że gdyby nie Daggerfall i Morrowind, ta strona by nie istniaÅ‚a :-)
Zaczynajmy!
The Elder Scrolls V: Skyrim
PiÄ…ta część jednej z najbardziej kultowych i utytuÅ‚owanych serii gier, stworzona przez Bethesda Game Studios przedstawia wydarzenia majÄ…ce miejsce w 200 lat po tych, z IV części gry. Trwa czwarta era, której narodzin byliÅ›my Å›wiadkiem w ostatnich momentach z gry The Elder Scrolls IV: Oblivion, miejscem akcji jest kolejna z prowincji Å›wiata Tampriel – Skyrim, ojczyzna Nordów, lodu i wszechobecnego Å›niegu… A co gdyby interesujÄ…cÄ… grÄ™ zmieszać z peÅ‚nym polskim dubbingiem w wykonaniu znanych z wielu gier gÅ‚osów? Czyżby nie zapowiadaÅ‚ siÄ™ nordzki miód?
Twórcy The Elder Scrolls niezwykle przywiÄ…zani sÄ… do kreacji Å›wiata, niepisanych tradycji – tak również dzieje siÄ™ w Skryrim – we wszystkich czterech częściach gracz rozpoczyna przygodÄ™ jako wiÄ™zieÅ„. W Arenie, w Daggerfallu, w Morrowind i Oblivion gracz rozpoczyna w lochach, w wiÄ™zieniu albo w kolonii karnej. W przypadku Skyrim jesteÅ›my… również więźniem skazanym na Å›mierć.
Tymczasem…
Cudownie wykonany świat w połączeniu ze wszystkimi dobrymi elementami znanymi z Morrowind
… pojawia siÄ™ smok. W tym wÅ‚aÅ›nie tkwi caÅ‚a fabuÅ‚a Skyrim, po morderstwie nieoficjalnego, jednak szanowanego przez wszystkich lokalnych jarlów wÅ‚adcy Skyrim nastÄ™puje niewielki chaos. O wpÅ‚ywy w prowincji walczÄ… okoliczni wÅ‚adcy, swe wpÅ‚ywy zaznaczajÄ… Altmerowie, Cesarstwo, rdzenni mieszkaÅ„cy organizujÄ…c powstania, a na dodatek chodzÄ… pogÅ‚oski o pojawieniu siÄ™ smoków. Nie byle jakich smoków – głównie samego Alduina, boga zniszczenia, który zagraża caÅ‚emu kontynentowi Tamriel.
I chyba nie trzeba ukrywać, że jedynÄ… osobÄ… w Skyrim, a może i w caÅ‚ym Tamriel, która musi stawić czoÅ‚o tysiÄ…com potworów, garstce potężnych smoków oraz pewnie samemu Alduinowi… jesteÅ› wÅ‚aÅ›nie Ty.
Åšwiat w Skyrim
Tradycyjnie, jak to bywa w serii The Elder Scrolls, zostaniemy zapytani „kim jesteÅ›my”, co za tym idzie stworzymy swojÄ… postać w grze. OczywiÅ›cie mamy do wyboru każdÄ… istniejÄ…cÄ… w Skyrim (powszechnie) rasÄ™, możemy zmieniać wyglÄ…d w sposób zaawansowany. JedynÄ… różnicÄ… jest brak znaku zodiaku i profesji – mamy peÅ‚nÄ… swobodÄ™ w tworzeniu swej postaci. Nic nie trzyma nas na uwiÄ™zi. RozpoczynajÄ…c swojÄ… przygodÄ™ w Skyrim niemal od samego poczÄ…tku, gdy tylko gra „nauczy” nas sterowania bÄ™dziemy mogli ruszyć gdzie nam siÄ™ żywnie podoba. PrzeszkodÄ… nie sÄ… „niewidzialne Å›ciany”, czy lokacje które wymagajÄ… poziomu, nic z tych rzeczy – przeszkodÄ… sÄ… coraz silniejsi przeciwnicy spotykani coraz dalej od miejsca startu gry. OczywiÅ›cie w Skyrim istniejÄ… Å›rodki lokomocji, mimo wszechobecnych kiloton Å›niegu – miÄ™dzy innymi wierzchowce lub karawany. DziÄ™ki temu nie musimy zaczynać gry zawsze w tym samym mieÅ›cie.
Widoki sÄ… piÄ™kne, ale czasami patrzenie na rzekÄ™, gdzie woda pÅ‚ynie bokiem…
System „życia” Å›wiata zostaÅ‚ nieco ulepszony w porównaniu do Oblivion – przyzwyczailiÅ›my siÄ™ do zmiany pory dnia, kiedy postacie chodzÄ… spać, strażnicy wykazujÄ… zwiÄ™kszonÄ… czujność i tak dalej. W przypadku Skyrim po miastach biegajÄ… dzieci, postacie wykonujÄ… podstawowe czynnoÅ›ci (np. kowal pracuje w kuźni, coÅ› tam wykuwa, pracuje przy piecu…), NPC nawet majÄ… wÅ‚asnych „przyjaciół”, z którymi rozmawiajÄ… na mieÅ›cie, czy zabierajÄ… towar ze stoisk gdy nadchodzi zmierzch. W lasach spotkamy zwierzynÄ™, podróżników, konwoje czy myÅ›liwych. Przede wszystkim należy wspomnieć, że w koÅ„cu twórcy gry zabrali siÄ™ za modele postaci – nie sÄ… już jajogÅ‚owe, jak w Oblivion, każda postać wyglÄ…da oryginalnie i niepowtarzalnie. Szkoda, tylko że postacie w Skyrim sÄ… jakoÅ›… wysportowane. Znaleźć jakiegoÅ› karÅ‚a, osobÄ™ znacznie wyższÄ… od innych, chudzielca czy grubasa jest BARDZO trudno.
Niemniej jednak miasta żyjÄ…, a przechadzanie siÄ™ miÄ™dzy postaciami w dodatku mówiÄ…cymi w peÅ‚ni po polsku jest naprawdÄ™ wielkÄ… przyjemnoÅ›ciÄ…. Nieco kuje fakt, że osób udzielajÄ…cych gÅ‚osów w Skyrim jest niewiele i czasami zdarza siÄ™ spotkać dwie osoby o tym samym, charakterystycznym gÅ‚osie, ale da siÄ™ to puÅ›cić bokiem…
W przeciwieÅ„stwie do Oblivion czy Morrowind, w Skyrim nie powinniÅ›my siÄ™ spodziewać ogromnych twierdz czy ruin na powierzchni – Skyrim to kraina Å›niegu i lodu, gdzie wiÄ™kszość ukryte jest pod ziemiÄ…. To wcale nie znaczy, że w Skyrim nie ma co zwiedzać… W grze istnieje kilkaset lokacji, wnÄ™trz, niektóre z nich sÄ… znacznie wiÄ™ksze od tych z Oblivion. Przede wszystkim trzeba uczynić tutaj ukÅ‚on w stronÄ™ designerów – wiÄ™kszość z lokacji stworzona jest bardzo klimatycznie. Wiele z zastosowanych skryptów bywa zaskakujÄ…cych, w przeciwieÅ„stwie do Oblivion, czy Morrowind niemal każda lokacja zawiera jakieÅ› niespodzianki, ukryte przejÅ›cia, puÅ‚apki, skrypty czy niekiedy może i krótkie, ale ciekawe questy. Warto również wspomnieć, że skłócone Skyrim ma dość „autonomiczne” regiony – jeżeli jesteÅ›my Å›cigani w Samotni, a nie zostaliÅ›my zÅ‚apani na gorÄ…cym uczynku w Riften, to w tym drugim regionie już nie jesteÅ›my Å›cigani.
Umiejętności i atrybuty w Skyrim
System rozwoju umiejÄ™tnoÅ›ci i atrybutów w Skyrim niczym nie różni siÄ™ zbytnio od poprzednich części serii oraz innych gier – po prostu by rozwijać danÄ… umiejÄ™tność musimy jej używać, przykÅ‚adowo walczyć magiÄ… zniszczenia by rozwijać tÄ… dziedzinÄ™, wykuwać przedmioty by być kowalem i tak dalej. WytwarzajÄ…c przedmioty możemy zbierać skÅ‚adniki alchemiczne, wydobywać rudÄ™ surowców, rÄ…bać drewno, garbować skórÄ™, używać pieców hutniczych, warsztatów, stołów alchemicznych… To wszystko rozsiane jest po Å›wiecie i korzystajÄ… z nich NPC oraz przeciwnicy w miÄ™dzy czasie, to wszystko nadaje niesamowity i realistyczny klimat.
Trochę wody, trochę gandzi, trochę soku z gumijagód!
Różnica jest taka, że od tej pory możemy używać czarów, czy różnorodnych broni w „peÅ‚ni” dowolnie – umieszczajÄ…c przykÅ‚adowo w obu dÅ‚oniach czar przemiany, albo magicznej tarczy, lub też w obu dÅ‚oniach miecze. To, jak bÄ™dziemy korzystać z możliwoÅ›ci zależy od nas – np. w jednej rÄ™ce czar, w drugiej miecz albo tarcza. Da siÄ™? Wszystko siÄ™ da. Dodatkowo w Skyrim wprowadzono opcjÄ™ ulubionych przedmiotów, czarów, mikstur, zwojów (…), które możemy aktywować jednym przyciskiem, a nastÄ™pnie wybierajÄ…c kilka z nich.
UmiejÄ™tnoÅ›ci w Skyrim zdobywane sÄ… w podobny sposób, jak w Oblivion – wybierajÄ…c jednÄ… z wielu dziedzin umiejÄ™tnoÅ›ci możemy rozwinąć jej drzewko. W wypadku Skyrim jest ono ukazane w ksztaÅ‚cie gwiazdozbioru, z poczÄ…tku obsÅ‚uga tych „gwiazdek” może sprawiać trudnoÅ›ci, jednak z czasem staje siÄ™ banalna.
Czasami, po zbyt mocnej walce, jak dostanÄ™ w heÅ‚m, to gwiazdy widzÄ™…
Czym dÅ‚użej zajmujemy siÄ™ danÄ… umiejÄ™tnoÅ›ciÄ…, tym z czasem posiadamy dostÄ™p do coraz lepszych umiejÄ™tnoÅ›ci – każdy poziom postaci to jeden punkt, który możemy przeznaczyć na zdrowie, kondycjÄ™, magiÄ™ oraz jeden na rozwój umiejÄ™tnoÅ›ci. PoczÄ…tkowe sÄ… dość proste i przykÅ‚adowo zwiÄ™kszajÄ… efektywność czarów czy pozwalajÄ… nam wykuwać stalowe zbroje. Każde kolejne gwiazdy odblokowujÄ… już bardzo specjalistyczne możliwoÅ›ci – np. rozwijajÄ…c retorykÄ™ bÄ™dziemy mogli przekupić strażników zaÅ› otwieranie zamków pozwoli nam stworzyć woskowy odlew klucza do zamka (jeżeli taki klucz istnieje w grze). UmiejÄ™tnoÅ›ci rozwiniÄ™te na poziom mistrzowski dajÄ… jeszcze lepsze możliwoÅ›ci – mistrz skradania może sprawić, że przeciwnicy nas atakujÄ…cy bÄ™dÄ… musieli szukać nas ponownie, gdy tylko stracÄ… nas z oka, zaÅ› mistrz przywoÅ‚ania może otaczać siÄ™ dwoma potężnymi żywioÅ‚akami.
Questy i zadania w Skyrim
Jak byÅ‚o mówione na poczÄ…tku – caÅ‚y nasz miecz, czary, czy topór… rozbija siÄ™ w sumie o smoki, które zaczynajÄ… pustoszyć i atakować osady oraz miasta Skyrim. Nic wielkiego, jednak nie bÄ™dÄ™ tutaj „spoilerowaÅ‚”, o co chodzi dalej – tego dowiecie siÄ™ sami, jeżeli zechcecie zagrać. Powinienem jednak wtrÄ…cić jednÄ… zaletÄ™ i jednÄ… wadÄ™ do wÄ…tku głównego – jest on stosunkowo dÅ‚ugi, jeżeli wykonuje siÄ™ go z umiarem, zaÅ› do wad należy zaliczyć lekki smrodek Obliviona, gdy ubijamy po raz „enty” smoka ratujÄ…c nieÅ›wiadomych (z poczÄ…tku) kto ich zaatakowaÅ‚ mieszkaÅ„ców.
Takie tam, z wycieczki szkolnej…
ZadaÅ„ jest doprawdy sporo, liczÄ…c łącznie kilkanaÅ›cie wiosek i miast, do tego kilkanaÅ›cie mniejszych wiosek lub domków gdzieÅ› w Å›wiecie, kilkadziesiÄ…t questów rozsianych po lokacjach oraz kilkanaÅ›cie gildii… Wychodzi Å‚adna trzycyfrowa ilość zadaÅ„, przynajmniej. Ponownie jedna zaleta oraz jedna wada – zadania w Skyrim sÄ… niekiedy niezwykle dÅ‚ugie i wymagajÄ… od nas podróżowania, szukania i kombinowania, niestety część z nich doÅ‚uje swojÄ… durnowatoÅ›ciÄ…. Po prostu część z nich jest banalnie prosta i polega na „przynieÅ›, zanieÅ›, pozamiataj”, jednak w 3/4 przypadków spotkać siÄ™ możemy z naprawdÄ™ fajnymi i ciekawymi questami, w których musimy wybierać najróżniej wpÅ‚ywajÄ…ce na przyszÅ‚ość opcje. Należy tutaj zaznaczyć fakt, że polska strona dystrybutora niezwykle postaraÅ‚a siÄ™ jeżeli chodzi o dubbing – zdania dopasowane sÄ… do ruchów ust, odpowiedni ton lub efekty, w zależnoÅ›ci czy mówi to starzec, osoba mÅ‚oda, demon, bóg, duch czy jeszcze kto inny.
Prócz samych gildii, zadaÅ„ i losowo spotkanych postaci w Skyrim natkniemy siÄ™ także na Daedry, a raczej ich kapliczki lub wcielenia. Podobnie, jak w przypadku poprzednich części sagi The Elder Scrolls, tak i tutaj bÄ™dziemy mieli okazjÄ™ wykonać dla nich zadania – szczególnie miÅ‚o, gdy sÅ‚yszy siÄ™ ich sÅ‚owa w klimatycznym polskim dubbingu.
Ocena The Elder Scolls V: Skyrim
Cóż można powiedzieć w paru zdaniach – jest to stary dobry Morrowind, mocno ulepszony, z dobrymi elementami z Oblivion. Powrót do tradycji z Morrowind, które Oblivion w pewnym sensie zÅ‚amaÅ‚, z lekkÄ… nutkÄ… nowoczeÅ›niejszych i bardziej atrakcyjnych rozwiÄ…zaÅ„ (np. możliwość ustawienia w dÅ‚oniach dowolnej rzeczy/czaru). Spotkamy siÄ™ tutaj z typowym klimatem Morrowind w Å›nieżnej odsÅ‚onie… to siÄ™ ceni. Twórcy nie zrezygnowali z tradycyjnych elementów, takich jak wÄ…tek wiÄ™zienny, masa najróżniejszych poukrywanych rzeczy i dobrych wÄ…tków fabularnych. Niektóre z nich sÄ… nawet naznaczone lekkimi easter-eggami (rzeczami pozostawionymi przez twórców gry), np. „Notched pickaxe” wbity w skałę, co nawiÄ…zaniem jest niewÄ…tpliwie do gry Minecraft i jej twórcy Notcha. Jednak sÅ‚owo notched można tÅ‚umaczyć jako szczerbiony lub wyszczerbiony. Do ogromnych zalet Skyrim należy zaliczyć stworzone lokacje – sÄ… niezwykle szczegółowe, w wielu miejscach widać ewidentne dbanie twórców o szczegóły, np. odpowiednia gra Å›wiateÅ‚, zaskakujÄ…ce skrypty, poukÅ‚adane odpowiednio przedmioty, czy różne wspomniane „znajdźki”.
Czyli… jak oni to zrobili?!
Ale i bez wad siÄ™ nie obeszÅ‚o. Głównie rozbija siÄ™ wÄ…tek główny, wÄ™drujÄ…c po Å›wiecie i wchodzÄ…c do wioski musimy tam spotkać smoka… przez pierwsze dwa razy można to uznać za przypadek lub szczęście, potem wkurza to strasznie. Niektóre questy też leżą – bywa, że ktoÅ› prosi nas o pomoc w przyniesieniu amuletu, który leży dwa pokoje dalej. Innym zÅ‚ym elementem Skyrim jest system lochów, mimo ich wspaniaÅ‚ej klimatycznoÅ›ci, zaskakujÄ…cych momentów, jakoÅ›ci wykonania do zarzutów trzeba dodać ich „skrótowość”. Dochodzimy do koÅ„ca, zbieramy Å‚upy, czasami zabijemy jakiegoÅ› mocnego przeciwnika, za którym… jest przejÅ›cie na poczÄ…tek lokacji, tak wyglÄ…da 3/4 z nich. Niestety leży też AI w Skyrim, podobnie z resztÄ… jak w każdÄ… częściÄ… tej serii – przeciwników można podciÄ…gać na skaÅ‚y, lub inne niedostÄ™pne miejsca i po prostu tÅ‚uc. Wielu olewa nas gdy tylko cofniemy siÄ™ w miejsce, gdzie oni nie mogÄ… siÄ™ dostać. Czasami powoduje to sytuacje wywoÅ‚ujÄ…ce salwy Å›miechu.
KoÅ„czÄ…c, pora wszystko zebrać w proste i jasne zdania…
- Tradycje, powrót do rozwiązań i klimatu Morrowind
- Niesamowicie klimatyczne, dokładnie wykonane i ciekawe lokacje
- Bardzo duża ilość questów, wiele z nich losowych
- Pełna polska wersja językowa, dubbing
- Wykorzystanie obu dłoni w sposób, w jaki gracz sobie zapragnie
- Życie miast i NPC, zachowania przeciwników, potworów
- Duży świat, nie oparty jedynie o tony lodu i śniegu
- Lokacje stworzone dla osób z problemami, zawsze skrót do wyjścia na końcu
- Niekiedy durne i dziwne questy zabierajÄ…ce 15 sekund roboty
- AI lekko leży, tradycyjne „podciÄ…ganie” przeciwników
- Masa przypadkowych błędów pozwalających na szybkie nabijanie kasy/doświadczenia
- Niewielka ilość rodzajów broni i czarów



Bardzo dobra recenzja, zgadzam się niemal ze wszystkim. Szczególnie cieszy mnie powrót do starych rozwiązań i klimatu z Morrowinda, bo do tej pory to był mój faworyt. A Oblivion niech sie schowa, zaś Skyrim przywrócił świetność serii TES.
Ale dalej inteligencja, co niektórych programistów w firmie Bethsada leży na poziomie dna:
- AI towarzyszy i przeciwników wchodzących w pułapki, rzucających się na wroga kiedy ty chcesz zdjąć ich po cichu, albo przybiegający z odległości pół kilometra, kiedy kazałeś im tam zostać
- Grawitacja przedmiotów leży i kwiczy
- Standardowy i JEBITNIE WKURWIAJĄCY sposób robienia podziemi, czyli przechodzisz go np. 10 minut by na końcu znaleźć wajchę otwierającą przejście na początek lokacji. Taki sposób ich tworzenia zaiste wkurwia.